چهارشنبه 09 خرداد 1403
×

لقب جدید یک آیت‌الله برای زنان بی‌حجاب

جماران: آیت الله العظمی گرامی گفت: اگر گشت ارشاد اصلاح شود، بازگشت آن ایراد ندارد. لذا مسئولان اگر مراقب باشند و برخوردشان با متخلف و مسائل فرهنگی، مناسب و با محبت باشد بازگشت آن ایراد ندارد و امیدوارم نتایج خوبی داشته باشد.

مشروح گفت و گو با آیت الله العظمی گرامی از مراجع تقلید در پی می آید:

با توجه به اینکه جریمه‌های پیچیده و متعددی برای بدحجابی در لایحه عفاف و عفاف تدوین شده، به نظر شما آیا بی‌حجابی با جریمه حل می‌شود یا رهکار دیگری توصیه می‌کنید؟

من فکر می‌کنم در شرائط فعلی برخوردهای محبت‌آمیز مؤثرتر باشد. شاید فشار، نتیجه خیلی خوبی نداشته باشد. درباره اصل حجاب، آیات و روایات صریح وجود دارد و از نظر فقهی حکم آن روشن است. دختر و زن بی‌حجاب باید متوجه باشند که بی‌حجابی چه عوارض بدی دارد. در صورت رواج بی‌حجابی در جامعه، وقتی که نگاه مردی به زنان مختلف می‌افتد، ممکن است دل او نسبت به همسر خودش بلغزد. بی‌حجابی خطرات زیادی برای بنیان خانواده دارد و خانواده‌ها را سست‌بنیاد می‌کند. باید به هر وضع ممکن جلو بی‌حجابی گرفته شود، اما روش‌های محبت‌آمیز تأثیر بیشتری دارد.

پلمب مغازه‌ها به اقتصاد مملکت و بازار لطمه می‌زند

در لایحه یاد شده، برای فروشنده‌ها و کاسبانی که با زن بی‌حجاب معامله می‌کنند، جریمه‌هایی وضع شده است و حتی بعضی از مغازه‌ها را پلمب می‌کنند. از دیدگاه حضرتعالی جریمۀ کسبه و بازاریان به دلیل معامله آنان با بدحجاب‌ها کار درستی است؟

البته رعایت قوانین کشور لازم است، ولی این کارها عوارض خوبی ندارد؛ صرف‌نظر از اینکه به اقتصاد مملکت و بازار لطمه می‌زند، اثر مناسبی ندارد. همچنین فکر نمی‌کنم با این کار، فرد بی‌حجاب اصلاح شدنی باشد. مغازه‌دار هم حتی‌المقدر کار خود را به صورت قاچاق انجام می‌دهد. کار به آنجا می‌کشد که خانم بی‌حجاب به مغازه‌دار تلفن می‌کند، و مغازه‌دار جنس را به خانه‌اش می‌برد. این‌گونه نیست که با این کارها، خانم‌های بی‌حجاب از خرید و فروش منصرف شوند؛ مغازه‌دار می‌گوید: برو بیرون، به ما گفته‌اند به شما چیزی نفروشیم اما قرار می‌گذارند، تماس‌های تلفنی برقرار می‌شود، جنس را به در خانه می‌رسانند و پول اضافی هم می‌گیرند.

فکر نمی‌کنم این کارها خاصیتی داشته باشد.

بعضی معتقدند که گشت ارشاد باید برگردد و با قدرت کار خود را دنبال کند. به نظر حضرتعالی این کار می‌تواند ثمربخش است یا در چاچوب خاصی باید تعریف شود؟

اگر بتوانند با محبت و نصیحت‌آمیز کار کنند تا حدودی مفید است.

گشت ارشاد یک گروه منظم، در این مسئله نتایج خوبی دارد اگر افراد مأمور در گشت آگاهی کامل به مسائل نهی از منکر داشته باشند و در روش برخورد بخوبی مطلع باشند و حتما یک نفر روحانی آگاه هم همراه این مامورین باشد.

بنابراین، اگر گشت ارشاد اصلاح شود، بازگشت آن ایراد ندارد. برخوردشان با متخلف و مسائل فرهنگی، مناسب و با محبت باشد بازگشت آن ایراد ندارد و امیدوارم نتایج خوبی داشته باشد.

مسئولان باید از جهات مختلف دست به دست هم دهند. مهم، تبلیغات حجاب در رادیو و تلویزیون است و فلسفه آن باید به جامعه توضیح داده شود. بعد از تبلیغات در رسانه‌ها و نشریات و فشارهایی که پیش می‌آید اگر برخی تحت‌تأثیر قرار نگیرند، مسئولان ناچارند از فشارها و برخوردهایی استفاده کنند که البته فشارها و برخوردها باید مناسب باشد.

بعد از پیروزی انقلاب یادم نمی‌آید درباره حجاب اجباری بحث‌هایی بوده باشد اوائل انقلاب بین رهبران کشور و مردم محبت برقرار بود؛ امروز شرایط عوض شده است

با توجه به اینکه شما در متن انقلاب بودید آیا از اول انقلاب بحث حجاب الزامی مطرح بود یا اینکه بعداً وارد ادبیات نظام شد؟

بعد از پیروزی انقلاب یادم نمی‌آید درباره حجاب اجباری بحث‌هایی بوده باشد. حضرت امام در قم با خانم‌ها ملاقات‌هایی داشتند؛ حتی مقابل امام با رعایت حجاب سرود جمعی خواندند. اینکه خانم‌ها بی‌حجاب حضور علما بیایند، ما نشنیده بودیم.

آن زمان بحث مفصلی به این صورت نبود؛ چون اوائل انقلاب بین رهبران کشور و مردم محبت برقرار بود، محبت مردم به انقلاب زیاد بود و از انقلاب راضی بودند اما امروزه شرائط عوض شده است. خودتان می‌دانید که شرائط امروز مردم، مثل اوائل انقلاب نیست. از برهه‌ای به بعد، تأثیر مسائل مربوط به انقلاب سطح نزولی داشت؛ صعودی نبود، بلکه نزولی بود.

دلیل بی‌حجابی اغلب زنان جهل آنان است

حضرتعالی منبع خاطرات خیلی شیرین هستید. خاطره‌ای قبل یا بعد از انقلاب از برخوردتان با بدحجابی که هدایت شده باشد بفرمایید. چون این نوع خاطره‌ها برای متصدیان امور فرهنگی سازنده است.

گاهی برخوردی بوده و تأثیر گذاشته است. ما نباید برخورد تندی داشته باشیم؛ مسأله حجاب به مخاطب گفته شود. چون عدم رعایت حجاب از سوی زنان به دلیل جهل آنان است؛ برخی ادعا می‌کنند که حجاب را آقایان می‌گویند و در قرآن نیست!

یکی از آقایان مورد اعتماد نقل می‌کرد که «خانمی قبل از انقلاب بدون حجاب سوار اتوبوس خط واحد تهران شد و روی صندلی از حفظ زیارت عاشورا خواند. من به ایشان گفتم که با این وضع بی‌حجابی، زیارت عاشورا خواندن مناسب نیست! وی ادعا کرد: حجاب در قرآن نیست و ...» لذا دلیل بی‌حجابی اغلب زنان به دلیل جهل آنان است. خیلی‌ها با بعضی مسائل حکومتی لجبازی دارند و بدحجابی را بهانه می‌کنند

برخی معتقدند بدحجابی برخی جوانان از لجبازی آنان به دلیل مسائل و مشکلات اقتصادی کشور ناشی می‌شود. به نظر شما این فرضیه درست است؟

همین طور است. خیلی‌ها با بعضی مسائل حکومتی لجبازی دارند و هر چیزی را بهانه می‌کنند. برخورد با متخلفین تند و خشن نباشد رضاخان با خشونت با حجاب برخورد کرد، اما نتیجه‌ای نگرفت. ما هم اگر روی بی‌حجابی فشار بیاوریم آن گونه می‌شود

حضرتعالی به عنوان مرجع تقلید و یک فقیه والامقام و دارای سوابق انقلابی، آیا توصیه‌ای خطاب به مسئولان، مردم و جوانان برای بهتر شدن اوضاع کشور دارید؟

من خواهش می‌کنم که برخورد با متخلفین تند و خشن نباشد، چون برخورد تند و خشن اثری ندارد. رضاخان با خشونت با حجاب برخورد کرد، اما نتیجه‌ای نگرفت و به محض اینکه از کشور رفت اوضاع کشور به حالت قبل برگشت. ما هم اگر روی بی‌حجابی فشار بیاوریم آن گونه می‌شود. لذا اگر با محبت برخورد شود موثرتر است.

مهم، کار تبلیغاتی است و کار تبلیغاتی باید خوب و مستند و با بیان خوب، گویا و روشن باشند. آقایانی که متخصص وعظ و خطابه هستند، از دیدگاه فقهی با استناد به آیات و روایات بحث حجاب را برای مردم روشن کنند و این روش خیلی مؤثر است. صرفِ فشار یا بیان پند و اندرزِ بی‌مبنا و کم‌محتوا اثر خوبی نمی‌گذارد. باید درست برخورد شود که ان شاءالله مفید خواهد بود. بسیاری از مسائل به اقتصاد برمی‌گردد اصلاح باید با راه‌هایی باشد که جهل را از بین ببرد

از دیدگاه شما اولویت اول کشور، حجاب است یا مسائل دیگر؟

بسیاری از مسائل به اقتصاد برمی‌گردد. ما موظف هستیم با بدحجابی برخورد کنیم چون منکر است. درباره اینکه بدحجابی منکر است، بحثی نیست. این مسأله از آیات صریح قرآن به خوبی استفاده می‌شود و اینکه بدحجابی به بنیاد خانواده ضرر می‌زند روشن است و نیاز به بحث ندارد. بحث در اصلاح آن است. لذا اصلاح باید با راه‌هایی باشد که جهل را از بین ببرد و برخورد با مسئله بی‌حجابی هم درست باشد تا ان‌شاءالله نتیجه دهد.

آیا آمران به معروف باید در مسائل فقهی و اجتماعی متخصص باشند؟

بله؛ برخوردهای جاهلانه، خشونت‌آمیز و تند، اثر خوبی ندارد.